Inkomensverklaring voor zzp'ers, eenmanszaken en vennoten

Ben je zzp'er, heb je een eenmanszaak of ben je vennoot in een vof of maatschap? Dan betaal je inkomstenbelasting over de winst uit je onderneming. Die winst is de basis van je inkomensverklaring.

Welke ondernemers horen hierbij?

NHG noemt dit de IB-ondernemer: de ondernemer die inkomstenbelasting betaalt over de winst. Daaronder vallen:

• zzp'ers en ondernemers met een eenmanszaak;
• vennoten in een vennootschap onder firma (vof) of een maatschap;
• beherend vennoten van een commanditaire vennootschap (cv).

Welk beroep je hebt, maakt niet uit. Ook inschrijving bij de KVK is meestal niet bepalend. Wel moet je minstens 12 maanden ondernemer zijn. Dat wordt in maanden geteld, niet in kalenderjaren.

Van welk inkomen gaat de rekenexpert uit?

De basis is je fiscale winst. De rekenexpert neemt het gemiddelde van de afgelopen drie jaar. Het laatste jaar is de bovengrens. Was je winst in het laatste jaar lager dan het gemiddelde? Dan telt het laatste jaar.

Ben je in die drie jaar ondernemer geworden? Dan mogen de jaren een mix zijn van loondienst en ondernemen. Je mag maximaal één kalenderjaar geen inkomen hebben gehad.

Welke correcties komen voor?

Sommige bedragen in je aangifte zeggen weinig over wat je echt verdient. Daarom past de rekenexpert correcties toe. Een paar voorbeelden:

• Rij je privé in een auto van de zaak? Dan gaat de bijtelling er voor elk jaar af.
• Fiscale aftrekposten, zoals de investeringsaftrek, worden teruggedraaid. Ze veranderen niets aan wat je hebt verdiend.
• Eenmalige opbrengsten tellen niet mee. Eenmalige kosten worden teruggeteld.
• Inkomen uit box 3, zoals rente op spaargeld, telt niet mee voor het inkomen.

Ook je balans telt

De rekenexpert kijkt niet alleen naar je winst. Hij kijkt ook of je onderneming financieel gezond is. Je moet je rekeningen op korte termijn kunnen betalen. En je eigen vermogen moet groot genoeg zijn in verhouding tot je schulden. NHG noemt dat liquiditeit en solvabiliteit.

Een oudedagsreserve telt mee als eigen vermogen. Spaargeld in box 3 mag ook meetellen, als je het aantoont met bankafschriften.

Werk je ook in loondienst?

Inkomen uit loondienst kan meetellen naast je winst. Werk je in loondienst voor 80% of meer? Dan geldt een extra toets. Je ondernemersinkomen mag dan maar beperkt meetellen naast je salaris. Voor je salaris is een werkgeversverklaring nodig.

Dit jaar loopt het anders?

Ook je cijfers van dit jaar worden bekeken. Vanaf 1 augustus is een tussentijdse winst- en verliesrekening verplicht. Valt je winst dit jaar duidelijk lager uit? Dan kan het toetsinkomen omlaag.

Bronnen: NHG, Voorwaarden en normen 2026-1 (artikel C.7.10); NHG, Toetskaders Inkomensverklaring Ondernemer, versie 01.2026, kader IB-ondernemer; nhg.nl, pagina Inkomensverklaring Ondernemer aanvragen. Gecontroleerd op 10 november 2026.